Omgevingsprogramma - Wat is het?

Een omgevingsprogramma is een document van de gemeente. Hierin staat wat we de komende jaren in een bepaald gebied gaan doen, waar we dat doen en waarom. Het omgevingsprogramma vitaal buitengebied helpt om duidelijke keuzes te maken. Ook geeft het richting aan ideeën van inwoners, ondernemers en organisaties.

Het omgevingsprogramma:

  • Laat zien hoe we omgaan met landbouw, recreatie, natuur en landschap, landgoederen, water en klimaatadaptatie, energie en wonen.
  • Maakt duidelijk dat niet alles overal kan.
  • Helpt om plannen te maken voor de toekomst, omdat we richting geven aan wat wel kan.

Waar werken we aan in het buitengebied?

Het buitengebied staat voor verschillende opgaven. Denk aan:

  • Ruimte voor landbouw die klaar is voor de toekomst.
  • Bescherming en versterking van natuur en landschap.
  • Schoon water en omgaan met klimaatverandering.
  • Mogelijkheden voor wonen, werken en recreatie.
  • Slim gebruik van energie.

Al deze onderwerpen vragen om ruimte. Omdat die ruimte beperkt is, moeten we keuzes maken. Die keuzes leggen we vast in het omgevingsprogramma.

Van omgevingsvisie naar omgevingsprogramma

Het maken van het omgevingsprogramma is voor gemeente Lochem onderdeel van het uitvoeren van de Omgevingswet. Deze wet geldt sinds 1 januari 2024. De Omgevingswet beschrijft alle wetten en regels voor de omgeving waarin we wonen en leven. Zodat die omgeving veilig en gezond blijft en er ruimte is voor verschillende ontwikkelingen. Onder de omgevingswet werken wij met een omgevingsvisie (ambities end doelen) een omgevingsprogramma (hoe willen we dit realiseren) en uiteindelijk een omgevingsplan (juridische borging).

Gemeente Lochem heeft in 2024 de Omgevingsvisie 2040 krachtig en in balans vastgesteld. In die visie staat hoe Lochem er in 2040 uit wil zien. Inwoners hebben hierover meegedacht. De visie beschrijft wat we in 2040 willen bereiken:

  • In Lochem is het fijn wonen en leven.
  • Lochem is aantrekkelijk en groen.
  • Lochem is ondernemend en uitnodigend.
  • Lochem wordt klimaatneutraal en klimaatbestendig.
  • Lochem is veilig, gezond en inclusief.
  • Lochem is bereikbaar en zet in op duurzame mobiliteit.

Nu de omgevingsvisie vaststaat, kan het omgevingsprogramma gemaakt worden. De omgevingsvisie is het vertrekpunt voor het omgevingsprogramma voor het buitengebied. In het omgevingsprogramma passen we niet de visie aan, maar werken we de uitvoering ervan in het buitengebied verder uit.

Op de afbeelding hieronder ziet u hoe de verschillende onderdelen van de omgevingswet zich tot elkaar verhouden.

Bekijk de toegankelijke versie van de afbeelding (pdf, 80 KB) 

Startnotitie was startsein voor het omgevingsprogramma

In de Omgevingsvisie geven we aan dat we onder andere een programma vitaal buitengebied gaan uitwerken. Met het omgevingsprogramma werken we de visie voor het buitengebied verder uit. Hierin komen duidelijke doelen en richtlijnen te staan.  

Het programma laat zien hoe we de doelen uit de omgevingsvisie in de praktijk brengen. De kaders hiervoor staan in de Startnotitie Programma Vitaal Buitengebied. Daarin staan leidende principes, thema’s en opgaven om het doel van een vitaal buitengebied Lochem te behalen. Om de praktische uitvoering van het omgevingsprogramma mogelijk te maken, wordt in een volgende fase het Omgevingsplan gemaakt.

Leidende principes, thema’s en opgaven

Op de afbeelding hieronder staat een overzicht van de leidende principes, thema’s en opgaven in het buitengebied.

Bekijk de toegankelijke versie van de afbeelding (pdf, 135 KB) .

De leidende principes zijn uitgangspunten waar we ons steeds aan houden bij het maken van keuzes. Ze helpen ons om steeds op dezelfde manier naar keuzes te kijken. Soms versterken de principes elkaar en is een keuze eenvoudig. Soms botsen belangen, bijvoorbeeld tussen landbouw, natuur of recreatie. Dan kijken we per plek wat daar het beste past. Zo zorgen we ervoor dat er steeds een goede afweging kan worden gemaakt.

De leidende principes geven richting aan de invulling van zes thema’s. Dit zijn onderwerpen die bij elke nieuwe ontwikkeling belangrijk zijn in het buitengebied. Per thema hebben we bepaald wat de belangrijkste opgaven zijn. Hieruit kwamen dertien opgaven. In het omgevingsprogramma beschrijven we hoe we hier als gemeente invulling aan geven.

Andere belangrijke thema’s voor Lochem, zoals wonen en mobiliteit (verkeer, vervoer en wegen), krijgen een plek in andere plannen en programma’s. Waar deze thema’s raken aan het buitengebied, leggen we uiteraard die link en daarbij behorende keuzes.