Omgaan met extreem weer

Wat is er aan de hand? 

Het klimaat verandert en daardoor hebben we vaker te maken met extreem weer. Denk aan zware regenbuien, kans op wateroverlast of overstroming langer periodes van droogte en hitte. Deze risico’s maken het nodig dat we onze leefomgeving aanpassen. Dit aanpassen aan extreem weer noemen we ook wel ‘klimaatadaptatie’. Denk bijvoorbeeld aan waterberging, meer groen in stedelijk gebied en het maken van schaduwrijke plekken tegen hittestress bij hoge temperaturen

De effecten van klimaatverandering in Lochem

• Zware neerslag: gebieden langs rivieren en beken zijn vooral gevoelig voor wateroverlast, zoals langs de Berkel en de IJssel.
• Extreme hitte: treft met name kwetsbare groepen, zoals ouderen in de kernen.
• Droogte: is vooral een probleem op zandgronden, zoals ten zuiden van Lochem en in de omgeving van Gorssel.
• Overstromingsrisico’s: langs de IJssel is een klein gebied gevoelig voor overstromingen bij een dijkdoorbraak.

Samen weerbaar

Inwoners, bedrijven, waterschap Rijn en IJssel en de gemeente kunnen samen zorgen voor een klimaatbestendig Lochem.

Wat betekent klimaatverandering voor je buurt? 

Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente hebben de gevolgen van klimaatverandering in kaart gebracht. Op de klimaatatlas van Lochem kun je zien wat er in jouw buurt verandert als we niets doen.

Wat kan ik zelf doen? 

In je tuin en je huis kun je zelf ook veel doen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende maatregelen:  

• Vervang stenen door groen zodat er minder wateroverlast ontstaat, de grond minder droog wordt en het koeler blijft in de zomer. Daarnaast trekt het meer vogels, insecten en andere dieren aan.
• Koppel de regenpijp af zodat regenwater in de grond kan zakken in plaats van naar het riool stroomt, waardoor wateroverlast vermindert en het minder droogt wordt.
• Plaats een regenton om regenwater op te vangen en zo kraanwater te besparen. Regenwater is ook beter om de planten te laten groeien (geen kalk).
• Leg een groen dak aan zodat regenwater wordt opgevangen en het hiermee wateroverlast voorkomt en de biodiversiteit toeneemt.
• Plaats een zonnescherm of schaduwdoek, zodat schaduw ontstaat tijdens hete dagen.
• Ga voor lichtere kleuren (bijvoorbeeld een wit dak) zodat gebouwen minder opwarmen.

Handige tips

Kijk op  Home - Weet van Water & Groen voor tips en inspiratie voor een gezonde leefomgeving. Op de website Handel bij hitte staan tips hoe om te gaan met extreme hitte. Op de website van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland staan ook tips voor noodsituaties: www.vnog.nl, jouw veiligheid.

Welke regelingen zijn er in de gemeente Lochem?

• Ben je nou helemaal betegeld?!: Minder tegels in je tuin en meer groen maakt tuinen en buurten mooier en bestand tegen hitte en wateroverlast. Bij deze actie kan je je tuintegel inruilen voor een gratis tuinplant. Er zijn in 2025 200 tegels gewipt. De actiedag in 2026 is in september  Lever een tuintegel in, krijg een plant: actie in Lochem en Eefde | Lochem | AD.nl
• Regentonactie: Om schoon regenwater op te vangen en op te slaan kunnen inwoners korting krijgen op een regenton naar keuze vanaf 100 liter inhoud. In 2025 zijn er 116 regentonnen aangeschaft. De actie van dit jaar start op 1 april. Nieuwe regentonactie in gemeente Lochem - Weet van Water & Groen
• Eén boom mot kunn’n: Grondeigenaren kunnen een gratis boom aanvragen om de gemeente Lochem groener, mooier en biodiverser te maken. In 2025 zijn er in totaal 790 bomen uitgedeeld. De uitdeelmomenten in 2026 zijn in november of december Eén Boom mot kunn’n - gemeente Lochem
• Groene Burendag: In een aantal buurten kun je je aanmelden om samen met je buren tuinen en buurten te vergroenen. De Groene Burendag is in november.  Groene Burendag op zaterdag 15 november in de wijk Tuindorp in Lochem - Weet van Water & Groen

Wat kan ik doen in/bij mijn bedrijf? 

Op de checklist op het Ondernemersplein van de Rijksoverheid staan tips en informatie voor het groener maken en verduurzamen van bedrijven(terreinen). 

Welke klimaatadaptieve projecten zijn er in de gemeente Lochem? 

Gemeente Lochem heeft een Klimaatadaptatieplan: ‘Omgaan met een veranderend klimaat’.  De wens is om uiterlijk in 2050 de buitenruimte zo ingericht te hebben dat invloed van extreem weer beter opgevangen kan worden. Dit betekent dat we in een veranderend klimaat prettig kunnen blijven leven, wonen en werken in Lochem. In het klimaatadaptatieplan zijn maatregelen opgenomen waarmee we stappen zetten om deze ambitie te halen.    

Samen met partners als Waterschap Rijn en IJssel, LochemEnergie, dorpsraden, bedrijven en ondernemersverenigingen, maatschappelijke organisaties, GGD en provincie Gelderland hebben we een Uitvoeringsprogramma (pdf, 2.110 KB) uitgewerkt. Daarnaast is er een Droogte - Regionaal Waterprogramma vastgesteld in 2020 in de regio Achterhoek+. 

Afgeronde projecten van de gemeente Lochem

• Molenpoort en Walderpoort in Lochem: De toegangspoorten naar de binnenstad van Lochem waren versteend. De Molenpoort en Walderpoort hebben een uitstraling van de vroegere historische stadspoorten in de stad Lochem gekregen. Beide poorten zijn vergroend. Bij de Molenpoort is ook een wadi aangelegd. Een wadi is ontworpen om regenwater van straten op te vangen en het water naar lager gelegen groen te leiden.

• Marktplein Lochem: Het marktplein bestond voor een groot deel uit verharding. Aan het marktplein is groen en een centraal waterelement toegevoegd. De combinatie van meer groen water vermindert de hittestress en draagt bij aan het vergroten van biodiversiteit en het tegengaan van verdroging.

• Douglaslaan in Gorssel: In het centrum van Gorssel was het rioolsysteem kwetsbaar voor extreme neerslag. Er is een infiltratie-transportriool (it-riool) en een wadi aangelegd. Een IT-riool zorgt ervoor dat water via een horizontale buis in de bodem wordt geïnfiltreerd. Het overtollige water wordt getransporteerd naar een wadi.