---

Aan de Raad van de gemeente Lochem

Informatie bij:	Atsje Boersma	Kenmerk:	2010-005814
Portefeuillehouder:	B.J. Bussink	Vergadering:	14 juni 2010
Onderwerp:	Provinciale kulturhus-subsidieaanvraag voor Kulturhus Harfsen

---

Voorstel

1. Instemmen met het veiligstellen van een provinciale subsidie voor een Kulturhus in Harfsen door het nu indienen van een subsidieaanvraag ter hoogte van € 300.000,-- aan de Provincie voor een Kulturhus Harfsen en hiervoor de gevraagde co-financiering van € 300.000,-- beschikbaar stellen en het voor vijf jaar garant staan voor de exploitatie om te voldoen aan twee harde provinciale randvoorwaarden. Voorwaarde hiervoor is het daadwerkelijk verkrijgen van de maximale provinciale subsidie van € 300.000,--.

2. Instemmen met het nader uitwerken van het plan voor een Kulturhus Harfsen en instemmen met het nemen van een definitief besluit in 3de kwartaal 2010 over de hoogte van de eenmalige gemeentelijke investering boven de €300.000,-.

3. Tevens als uitgangspunt tijdens de planuitwerking wordt gehanteerd dat er geen structurele bijdrages vanuit de gemeente ten behoeve van een Kulturhus ingesteld zullen worden. Een aanvullende gemeentelijke bijdrage is niet vanzelfsprekend. Mogelijkheden, nut en noodzaak worden meegenomen in de definitieve besluitvorming.

---

Provinciale kulturhus-subsidieaanvraag voor Kulturhus Harfsen

Inleiding

Kern Harfsen - Kring van Dorth wil een Kulturhus

In 2007 is het dorp Harfsen samen met Kring van Dorth gestart met het opstellen van een dorpsplan. De inwoners hebben aangegeven dat ze graag een Kulturhus willen hebben, zodat dit kan leiden tot een kwaliteitsimpuls voor de leefbaarheid van Harfsen. Een Kulturhus creëert een meerwaarde door het bundelen van voorzieningen en het gezamenlijk programmeren en beheren, waardoor maatschappelijk, sociaal en cultureel kapitaal in een woonkern langer gewaarborgd blijft. Dat kapitaal wordt op dit moment in het voortbestaan bedreigd, omdat zalencentrum Buitenlust verdwijnt, Ons Gebouw niet meer voldoet aan de eisen van de tijd en de vijf accommodaties in Harfsen waar maatschappelijke activiteiten plaatsvinden, alle moeite hebben om hun begroting sluitend te houden.

Provinciale subsidiepot voor Kulturhusen is bijna uitgeput: reden voor een raadsvoorstel op dit moment ten behoeve van een subsidieaanvraag

Zonder vooruit te lopen op de plannen is zeker dat zonder een subsidie vanuit de provincie de realisatie van een Kulturhus in Harfsen niet mogelijk is. De provincie stelt middels de regeling Vitaal Platteland een investeringssubsidie van maximaal € 300.000,-- beschikbaar voor nieuwe Kulturhusen. Deze regeling wordt per 31 december 2010 opgeheven en de financiële ruimte voor dit jaar is bijna op. Er zit nog voor slechts circa een vijftal Kulturhusen geld in de pot. De provincie hanteert het principe "Wie het eerste komt, het eerst maalt". De gemeente is de partij die de aanvraag moet indienen en de gemeente moet daarbij voldoen aan twee provinciale voorwaarden, te weten: het leveren van een cofinanciering van € 300.000,-- euro en het garant staan voor de exploitatie gedurende de eerste vijf jaar.

Voorstel is om met een raadsbesluit op dit moment het aanvragen van de provinciale subsidie mogelijk te maken. ICS Adviseurs heeft een quick scan uitgevoerd op het plan en beoordeelt dat het plan zoals het er nu ligt kansrijke aanknopingspunten biedt voor een maatschappelijk en financieel duurzaam Kulturhus in Harfsen. De gemeente kan zich op dit moment veilig verbinden aan het doel om een Kulturhus in Harfsen te steunen door de gevraagde cofinanciering van € 300.000,-- toe te kennen en garant te staan voor de exploitatie voor de eerste vijf jaar.

Hieronder wordt toegelicht wat er tot nu aan planontwikkeling gebeurd is en wat er in tweede instantie nog nader uitgewerkt dient te worden.

Wat heeft de kern Harfsen tot nu toe zelf ondernomen voor een Kulturhus?

Er zijn twee haalbaarheidsonderzoeken opgesteld, die beide door zowel De Groene Waarden als de gemeente gefinancierd zijn. Het eerste haalbaarheidsonderzoek heeft als titel "Doe niets gescheiden wat samen kan". Het onderzoek heeft in beginsel meer dan voldoende voedingsbodem gevonden voor een Kulturhus. De samenwerkingsmogelijkheden tussen de Protestantse Gemeente, woningcorporatie De Groene Waarden, de culturele en sportverenigingen en de plaatselijke horeca-ondernemer zijn goed te noemen. Bijzonder aspect is dat de kerkzaal geïntegreerd zal worden in het Kulturhus. In een tweede haalbaar heidsonderzo ek is de voorzet nader uitgewerkt. Zo heeft een groot deel van de verenigingen en maatschappelijke organisaties, alsmede de horeca en kinderopvang, een intentieverklaring tot deelname in het Kulturhus ondertekend. Met de intentieverklaring verbinden de organisaties zich tot het huren van een ruimte in het Kulturhus voor de duur van minimaal 5 jaar, met een opzegtermijn van een jaar. Op 13 juli 2009 is Stichting Kulturhus Harfsen opgericht. De programmaraad die de gezamenlijke programmering zal verzorgen, is reeds geïnstalleerd en gestart. De uitbater van de huidige horeca-gelegenheid Buitenlust is de beoogd kulturhus-manager. Hij is aangenomen voor de Leergang Kulturhusen van Spectrum Gelderland en start hier zo spoedi g mogelijk mee. Onder begeleiding van De Groene Waarden is er een architectenwedstrijd gehouden.  De inwoners hebben kunnen stemmen over het winnend ontwerp, zodat zij zich verbonden voelen met de uitstraling van het gebouw en daarmee betrokken zijn bij het Kulturhus.

Op 20 november 2009 is het rapport van het tweede haalbaarheidsonderzoek aangeboden aan de gemeenteraad. Het toetsen van het plan is in april en mei 2010 in volle gang. Bijgevoegd bij dit raadsvoorstel zijn de uitkomsten van een eerste quick scan van het rapport door ICS Adviseurs.

Wat moet er nog nader uitgewerkt worden?

Aansluitend op de aandachtspunten die in de eerste quick scan naar voren zijn gekomen, worden in een tweede fase onder meer de beheer- en eigendomsconstructie, het ruimtegebruik, de structurele exploitatiebegroting, de investeringsdekking, de wijze waarop het Kulturhusconcept gestalte wordt gegeven en het huisvestingsconcept, nader uitgewerkt. De doorrekening is gericht op het realiseren van een brede duurzame maatschappelijke en financiële exploitatie van een Kulturhus Harfsen. Afhankelijk van de uitkomsten van deze toetsing en onderhandelingen wordt de definitieve investeringsbijdrage van de gemeente vormgegeven. In het derde kwartaal van 2010 wordt hierover een besluit van de raad gevraagd.

Punten waarop nadere uitwerkingen nodig zijn: huisvestingsconcept, eigendomsverhoudingen, investeringsdekkingen en exploitatie, beheer. Indien onverhoopt blijkt dat de investering of exploitatie onvoldoende gedekt kan worden, kan de gemeente besluiten zich terug te trekken uit het plan.

Beoogd resultaat

 Onder voorbehoud realiseren van een Kulturhus in Harfsen.

 Argumenten

1. Het nu indienen van een subsidieaanvraag voor de regeling Kulturhusen levert € 200.000,-- aan extra middelen op. Het ophalen van extra externe middelen is een doelstelling uit het bestuursakkoord.

De Kulturhus-subsidie van de provincie bedraagt maximaal € 300.000,--. Deze provinciale subsidiepot voor Kulturhusen is bijna leeg. Het principe "Wie het eerste komt, wie het eerst maalt" geldt. De provinciale subsidiepot voor dorpsaccommodaties is nog niet leeg. Hier kan altijd nog een aanvraag voor ingediend worden. Echter, de maximale dorpsaccommodatie-subsidie bedraagt € 100.000,--. Door het zo spoedig mogelijk indienen van een subsidieaanvraag voor een Kulturhus kan dus € 200.000,-- extra binnengehaald worden. Indien de raad bij de tweede fase, de definitieve beoordeling van het gehele plan,  besluit toch niet mee te werken aan het plan, trekt de provincie haar bijdrage in.

2. Een nieuw Kulturhus in Harfsen biedt de mogelijkheid de situatie in Harfsen conform de uitgangspunten van het accommodatie- en voorzieningenbeleid vorm te geven.

Zalencentrum Buitenlust zal haar deuren zal sluiten. Daarmee vervalt de enige ontmoetingsfunctie in Harfsen en is er voor de gemeente aanleiding om na te denken over een nieuwe invulling van deze functie in Harfsen om te voldoen aan de uitgangspunten in het voorzieningenbeleid. Logisch is om, indien mogelijk, aan te sluiten bij het ini tiatief van Harfsen zelf, waarvoor reeds zeer veel draagvlak is o nder de bevolking en het lokale bedrijfsleven.

Bij de nadere planuitwerking kan als uitgangspunt genomen worden dat de Stichting Kulturhus Harfsen verantwoordelijk is voor de programmering en beheer en de gemeente slechts een eenmalige investering te laten doen. Er komen in principe geen structurele bijdragen op de exploitatie en subsidiëring zal op transparante wijze naar de verenigingen vormgegeven kunnen worden. Dit is conform het recent vastgestelde accommodatiebeleid.

4. Grondhouding vanuit de gemeente voor een nieuwe accommodatie in Harfsen is positief.

De gemeenteraad heeft in december 2009, tijdens de besluitvorming rondom het accommodatiebeleid, blijk gegeven welwillend te zijn voor dit initi a tief in Harfsen. Heel concreet kwam dat tot uiting door het verlenen van een urgentiepositie aan Harfsen voor het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek.

Kanttekeningen

Daarbij speelt dat  in 2012 een forse krimp van het gemeentefonds wordt verwacht. In de septembercirculaire van het gemeentefonds is aangegeven dat de onzekerheden groot en de vooruitzichten somber zijn. In de nabije toekomst moeten er belangrijke financiële afwegingen over een aanzienlijke ombuigingsopgave van vooralsnog 5 miljoen in 2014 gemaakt worden. Regel is dat nieuw beleid wordt opgevoerd bij de Kadernota zodat er een integrale afweging plaats vindt. Bij tussentijdse beslissingen, zoals bij het Kulturhus Harfsen aan de orde zal zijn, wordt er, buiten de integrale afweging om, beslag gelegd op middelen voor nieuw beleid.